Wyszogród (Bydgoszcz)

Wyszogród – grodzisko położone na lewym brzegu Wisły w strategicznie ważnym miejscu na pograniczu pomorsko-kujawskim. Jest pozostałością po grodzie kasztelańskim, od 1314 książęcym, zniszczonym przez Krzyżaków w maju 1330 roku podczas wojny polsko-krzyżackiej 1327–1332. Gród sprawował kontrolę nad drogą wodną Wisły i traktem lądowym „via regni” wiodącym z Kujaw na Pomorze Gdańskie oraz ziemię chełmińską (pokrywającym się z odnogą szlaku bursztynowego z czasów rzymskich). W związku z tym był przedmiotem długotrwałych sporów i walk kujawsko-pomorskich. Istnieją przesłanki twierdzące, że w Wyszogrodzie zatrzymał się Święty Wojciech udający się z misją do Prus w 997 roku. W XIII wieku w warowni odbywały się spotkania mistrzów krzyżackich z polskimi książętami i biskupami. Przy grodzisku do końca XVIII wieku znajdował się kościół pw. św. Marii Magdaleny, najstarsza świątynia parafialna odnotowana w źródłach pisanych na terenie obecnego miasta Bydgoszczy i powiatu oraz jedna ze starszych na obszarze regionu. Następcą Wyszogrodu było miasto Fordon lokowane w 1382 przez Władysława Opolczyka (położone 2 km na północny wschód) i ponownie przez Władysława Jagiełłę w 1424. W 1973 roku miasto to złączono z Bydgoszczą w jedną aglomerację miejską.